fbpx

Halka Arz Nedir? Nasıl Yapılır? Ne Kazandırır Rehber

Halka arz nedir? Halka arz şirketlere ne kazandırır? Halka arz için gerekli şartlar nelerdir. Halka arzın avantajları

Halka arz nedir? Halka arz şirketlere ne kazandırır? Halka arz için gerekli şartlar nelerdir. Tüm detayları bu yazımızda inceleyeceğiz.

Halka arz, başta kurumsallaşma olmak üzere şirketlere bir çok avantaj kazandıran global bir kavramdır. Dünya devi şirketlerin neredeyse Borsaya kote olup hisse senetlerini halka açmayanın kalmadığı günümüzde maalesef ülkemiz Şirketleri tarafından henüz yeteri kadar tercih edilmiyor.

Yazımıza başlamadan önce birazdan sıkça bahsedeceğimiz Borsa ve Borsa İstanbul üzerine öğrenmek istediğiniz tüm detayları daha geniş incelediğimiz ilgili yazımızdan inceleyebilirsiniz.

Halka Arz Nedir?

Halka arz nedir, şirketlerin öz sermaye ihtiyacını karşılamak amacıyla önceden duyurusu yapılarak şirketin belirli bir yüzdesine karşılık gelen paylarını (hisse senetlerini) Borsa üzerinden yatırımcılara satışa çıkarmasıdır.

Şirket hisse senetlerini halka açılma yoluyla Borsada işleme sunar. Yatırımcılar bu hisse senetlerini satın alır. Bu işlemden gelen sermaye şirketin kasasına girer. Şirket bu sermayeyi yeni yatırımlarda yada şirketin yararına kullanır.

Hisse senedi nedir? nasıl alınır satılır sorusunu soranlar için ilgili yazımızı buradan inceleyebilirsiniz.

Eğer halka arz ilk kez gerçekleşecek ve şirketin hisse senetleri borsada ilk kez işlem görecekse buna birincil halka arzdır. Şirketin hisse senetleri zaten borsada işlem görüyor ve mevcut paylara ek bir halka arz yapılacaksa bu işleme ise ikincil halka arz denir.

Halka Arz Ne Kazandırır? Avantajları Nelerdir?

Halka arz nedir? sorusunun en önemli unsuru muhakkak halka arzın kazandırdıklarıdır. Şirketlerin halka açılma ve borsada işlem görmelerinin avantajlarını aşağıda sıraladık.

Finansman Sağlamak

Halka arzdan gelecek para şirkete ek bir finansman sağlayacaktır. Şirket hisse senetlerini primli halka arz ederek alternatif finansman yöntemlerine göre daha cazip maliyetle kaynak oluşturabilir.

Finansman Çeşitliliği

Halka arz olacak şirketler, Borsadaki hisselerini teminat göstererek kredi kullanabilir ve borçlanma aracı ihraç edebilirler.

Likidite

Likidite, daha önceki yazılarımızda bahsettiğimiz gibi nakite dönüşe bilirliktir. Hisse senetleri Borsada işlem gören bir şirket piyasa koşullarına göre kolaylıkla nakite çevrilebilir.

Kurumsallaşma

Halka açıklık Şirketlere şeffaflık, hesap verebilirlik, sürdürülebilirlik gibi konularda yeni sorumluluklar getirmektedir. Tüm bu sorumluluklar Şirketlere kurumsallaşma adına önemli katkılar sağlamaktadır.

Kredibilite

Halka arz olacak şirketler yukarıda saydığımız avantajları sebebiyle kredi bulma konusunda rakiplerine nazaran çok daha rahat olacaklardır. Bu rahatlık daha ucuz ve bol kaynak kullanımı olarak nitelendirilebilir.

Yatırımcı Çeşitliliği

Borsada işlem gören hisse senetlerini yerli ve yabancı bir çok yatırımcı alım satım yapmaktadır. Buda global anlamda yatırımcı çekme ve marka bilinirliğini arttırma anlamında katkı sağlamaktadır.

Halka arzın faydalarından yukarıda bahsettik şimdi ise halka arz nedir? yazımıza halka arz için gerekli şartları inceleyerek devam edelim.

Halka Arz İçin Gerekli Şartlar Nelerdir?

Halka arz için öncelikli olarak şirketin SPK tarafından yetkilendirilmiş aracılık faaliyetinde bulunmaya yetkili bir Aracı kurumla aracılık sözleşmesi imzalaması gerekmektedir. Bu aracı kurumların listesine SPK’nın ilgili sayfası olan bu adresten ulaşabilirsiniz.

Söz konusu aracılık sözleşmesi bir Aracı kurumla yapılabileceği gibi halka arz tutarının yüksek olması durumunda birden fazla Aracı kurumlada imzalanabilir.

Aracılık sözleşmesinin ardından diğer adım olan Finansal tabloların Sermaye piyasası mevzuatına uygun olarak hazırlanıp, bağımsız denetim kuruluşlarının denetiminden geçirilmesi gerekmektedir. Bu denetim için Bağımsız denetim kuruluşları ile denetim sözleşmesi imzalanması gerekmektedir.

Halka arz için şirket Esas sözleşmesinde yer alan Borsada hisse senetlerinin alım satımı açısından kısıtlayıcı veya Sermaye piyasası mevzuatına uygun olmayan hükümlerin düzenlemesi gerekmektedir.

Halka Arz Nasıl Yapılır?

Halka arz için gerekli şartları yerine getiren şirketler daha sonra Borsa İstanbul ve Sermaye Piyasası Kuruluna başvurarak halka arzın son aşamasına geçebilirler.

Halka arz için hazırlanan evraklar ile birlikte izahnamenin onayı için Sermaye Piyasası Kuruluna, Şirket hisse senetlerinin halka açık olarak Borsada işlem görmesi için ise Borsa İstanbul’a başvurulur.

İki başvurunun eş zamanlı olarak yapılması süreyi kısaltma açısından yararlı olacaktır. Başvuru şirketin kendisi veya aracılık sözleşmesi imzalanan Aracı kurum tarafından yapılabilir.

Başvurular sonrasında şirket SPK ve Borsa İstanbul yetkilileri tarafından yerinde incelenir. Bu inceleme şirketin finansal verilerini ve faaliyetlerine ilişkin üretim, tesisler, satışları gibi alanları kapsamaktadır.

Daha sonrasında ISIN kodu için takasbank’a, payların kaydileştirilmesi ve Kamuyu Aydınlatma Platformunda (KAP) şirket haberlerini yayınlayabilmek için ise Merkezi Kayıt Kuruluşuna (MKK) başvurmaları gerekmektedir.

Halka Arz Yöntemleri

Yöntemlerine göre halka arz nedir konusunu inceleyeceğimiz bu kısımda Halka arz yöntemlerini üç başlıkta ele alacağız.

Ortak Hisse senetlerinin Halka Arzı

Şirket ortakları ellerinde bulunan hisse senetlerini Borsada yada Borsa dışında halka arz etmek isteyebilir. Bu tür halka arzda ortaklardan birinin hisse senetleri el değiştireceği için şirketin kazancı yoktur.

Sermaye Arttırımı Yoluyla Halka Arz

Bedelli sermaye arttırımı yoluyla gerçekleşen bu halka arz yönteminde mevcut hisse senedi sahiplerinin yeni hisse senedi alma haklarının (Rüçhan hakkı) tamamı veya bir kısmı kısıtlanmaktadır. Yeni ihraç edilecek hisse senetleri ise halka arz edilmektedir. Bu yöntemle şirketin kasasına sermaye girişi olmaktadır.

İki Yöntemin Beraber Kullanıldığı Halka Arz

Şirketler halka arz gerçekleştirirken yukarıda bahsettiğimiz iki yöntemi bir arada kullanabilir. Bu yöntemde şirketin hem mevcut ortaklarının payları halka arz edilirken hemde yeni paylar ihraç edilebilir.

Halka Arzda Hisse Senedi Satış Yöntemleri

Halka arz nedir? sorusuna cevap aradığımız yazımızda şimdi ise Halka arzda satış yöntemlerine değineceğiz.

Talep toplama Yoluyla Halka Arz

Bu yöntem kendi içerisinde üç şekilde uygulanmaktadır. Bunlar sırası ile sabit fiyat, fiyat teklifi ve fiyat aralığı yöntemleridir.

Sabit fiyatta şirketin belirlediği fiyat üzerinden hisse senetleri halka arz olur. Fiyat teklifi yönteminde yine şirketin belirlediği taban fiyat üzerindeki teklifler değerlendirilerek fiyat belirlenir. Fiyat aralığı yönteminde ise bir taban ve tavan fiyat belirlenir ve bu aralıktan talepler toplanarak halka arz olunur.

Talep Toplamaksızın Halka Arz Yöntemi

Halka açık fakat Borsada işlem görmeyen Şirket hisse senetlerinin Sermaye Piyasası Mevzuatları çerçevesinde bizzat kendilerinin veya Aracı kurumların vasıtası ile halka arz edilmesidir.

Borsada Halka Arz Yöntemi

Borsada halka arz nedir, bu halka arz tipinde şirketler sürekli müzayede, sabit fiyatla talep toplama ve değişken fiyatla talep toplama yöntemlerinden birini kullanabilir. Halka arz Borsa İstanbul duyurusunu takip eden ikinci iş günü gerçekleşir.

Halka Arzın Dezavantajları

Halka arz nedir başlıklı yazımız boyunca halka arzın avantajlarından bahsettik. Halka arz genel anlamda şirket açısından bir çok faydaya sahip olsada bazı dezavantajlarıda mevcuttur.

Halka arz ile şirkete yeni ortaklar katılacağı için Yönetim kurulu kararları almak ve faaliyetleri yürütmek zorlaşabilir. Mevcut hissedarlar için bu durum kısıtlayıcılık getirebilir.

Halka arz sürecinde ve devamında şirkete yeni masraflar getirmektedir. Aracı kurum giderleri, denetçi ve başvuru maliyetleri yanında yeni istihdam edilecek personel ücretleri şirketlere ek masraflar getirmektedir.

Şirket halka arz olduğunda artık şirketin piyasa değeri Borsadaki hisse senedi fiyatları ile ölçülecektir. Genel Ekonomide işler iyi gitmediğinde yada şirketinizle ilgili olası olumsuz fiyat hareketlerinde Şirket doğrudan etkilenecektir.

Halka Arz Zamanlaması Nasıl Seçilmelidir

Halka açılma işlemi, sektördeki karlılığın yükseldiği ülkeye yabancı fon akışının arttığı bir dönemde gerçekleştirilmesi gayet yararlı olacaktır. Nitekim Halka açılma işleminden şirketler sermaye elde etmeyi planladıkları için Hisse senetlerini en yüksek fiyattan satmayı amaçlamaları gayet yararına olacaktır.

Halka arz hususunda zamanlama kriteri ile ilgili daha detaylı bilgi için ilgili yazımıza buradan ulaşabilirsiniz.

Halka arz nedir? nasıl yapılı, ne kazandırır yazımızda halka arz ile ilgili merak edilen tüm noktalara değinmeye çalıştık, zaman ayırıp okuduğunuz için teşekkür ederiz.

  1. Tevfik diyor ki:

    hisse senedi nedir güzel bir site olmuş yatırım alışkanlığının kıt olduğu ülkemizde böyle güzide web sitelerine ihtiyaç var temettü nedir, viop nedir, pmi nedir, enflasyon nedir, resesyon ve stagflasyon nedir sizden öğrendik emeğinize sağlık

  2. Mithat diyor ki:

    borsa nedir araştırırken sitenizi keşfettim hisse senedi nedir sitesi yazılarınızdan halka arz nedir, halka arz ne kazandırır konusunu çok beğendim emeğinize sağlık.

  3. Gökhan diyor ki:

    Herkesin neye yatırım yapmalı, en karlı yatırım arayışında olduğu dönemde hisse senedi yatırımı yapmak bist endekslerinin dip yaptığı bu günlerde sanki biraz fırsat gibi borsa niye düşüyor hepimiz üç aşağı beş yukarı biliyoruz düşerken alınmaz bunuda biliyoruz ama bu seviyeler gerek fiyat kazanç oranı gibi, piyasa değeri defter değeri gibi temel rasyolar açısından gerekse teknik seviyeler itibari ile oldukça ucuz hisseler dolu.

  4. Erdal diyor ki:

    imkb halka arz anlamında çok dar bir çok büyük şirketin hisse senetleri borsada işlem görmüyor bile analistler halka arz olacak hisse senedi önerileri vermek yerine halka arz için gerekli şartlar biraz gevşetilsin talebinde olabilirler.

  5. Umut diyor ki:

    Halka arz al sat yapıp kısa vadede kazanç düşünenlere yarıyor iskontolu alıyor hisseyi ilk açılışta satıp kaçıyorlar spekülatör ile baş edilmez

  6. Nuri diyor ki:

    Yeni ekonomi programı ile Halka arz için gerekli şartlar biraz olsun gevşetilerek hem şirketlerin hemde yatırımcının kazanç sağlaması için adımlar atılabilir

  7. Hüseyin diyor ki:

    Halka arz için gerekli şartlar çok ağır hal böyle olunca küçük firmalar kurumsallaşamıyor bu durumda halka arz kazandırır mı ? kazandırırsa kime kazandırır soru işareti taşıyor

  8. Hisseci diyor ki:

    2019 yılında halka arz olacak şirketlere yatırım yapmak istiyorum ama çokta doğru bir dönem değil sanki biraz daha beklemek gerekir gibi.

  9. Marylou diyor ki:

    Halka arz ne kazandırır. İskontolu olduğu sürece halka arza katılınır heleki köklü, şeffaf vede karlı hisseler kaçırılmayacak fırsattır

  10. talha diyor ki:

    Geçen sene aselsanın ikinci halka arz edilişine katılmıştım zararda değilim ama henüz beklentiyide karşılamadı

    • Editör diyor ki:

      Artık hissenin işlem hacmi yükseldi bunun etkisi var ama daha çok ekonomideki dönemsel olumsuzluklar hisseyi baskılıyor gibi.

  11. sazaklı diyor ki:

    halka arz için gerekli şartlar keşke bu kadar zorlu olmasa küçük firmalarda borsaya girebilse sermayelerini arttırsa ve kurumsallaşabilse

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir