fbpx

Vadeli İşlem Piyasası Nedir? Viop Detaylı Rehberi

Vadeli işlem ve opsiyon piyasası nedir? kaldıraç nedir, arbitraj nedir ve VİOP'ta işlem gören tüm türev ürünleri sizler için detaylı rehber. 

Vadeli işlem piyasası nedir? kaldıraç nedir, arbitraj nedir ve VİOP’ta işlem gören tüm türev ürünleri sizler için detayları ile ele alacağımız sanal ortamdaki en gerçekçi rehberi hazırladık.

Vadeli işlem piyasası, Dünyadaki emsallerine nazaran ülkemizde kullanımı oldukça düşük bir finans piyasasıdır. Başta forex olmak üzere türev piyasaların yeni yeni duyulması ile Viop’ta insanımızca merak konusu olmaya başlamıştır.

Hisse senetlerinin yaygınlaşması ve gelişen teknoloji ile birlikte başta hisse senedi olmak üzere bir çok yatırım aracı için türev ürünler geliştirilmiştir. Kaldıraçlı piyasalar üzerinden yatırım araçlarına yada Borsa endekslerine dayalı opsiyon sözleşmeleri yapılmaya başlanmıştır.

VİOP Nedir

2013 yılında tüm türev ürünlere dayalı Vadeli işlem sözleşmeleri, Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası (VİOP) altında birleştirilmiştir. Viop Borsa istanbul bünyesinde faaliyet gösteren organize bir finans piyasasıdır.

Eğer Borsa nedir sorusunu soruyorsanız konuyu genişçe incelediğimiz ilgili yazımızı buradan inceleyebilirsiniz.

Viop’ta işlemler Pay vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerinde, 9.30 ile 18.10 saatleri arasındadır. Endeks ve diğer ürünlerde ise 9.30 ile 18.15 saatleri arasında gerçeklemektedir. Viop’ta Borsada olduğu gibi öğle arası bulunmamaktadır.

Türev Ürünler Nedir

Türev ürünler, Vadeli işlem piyasasının ana konusudur. Belirli bir varlığın (Hisse senedi, döviz vb.) piyasa fiyatındaki gelişmelere duyarlı olarak değerinde değişim olan yatırım aracıdır.

Türev ürünlerde finansal varlık el değiştirmeksizin dayanak varlığın sağladığı hakların alım satımı söz konusudur. Türev ürünlerin işlem gördüğü finans piyasalarına ise türev piyasa denir.

Vadeli İşlem Piyasası Nedir

Vadeli İşlem piyasası , Hisse senedi, Borsa endeksleri, döviz, emtia ve faiz’e dayalı vadeli işlem sözleşmelerini konu alan türev piyasadır. Ayrıca yatırımcılara arbitraj ile de kazanç sağlama imkanı sunmaktadır.

Vadeli işlem sözleşmeleri, bir dayanak varlığı (Hisse senedi, dolar, emtia vb.) ileri bir tarihte önceden üzerinde anlaşılan fiyat üzerinden, kaldıraçlı olarak alma veya satma hakkı veren sözleşmelerdir.

Arbitraj Nedir

Arbitraj, aynı yatırım aracı için iki farklı finans piyasasındaki fiyat farklılığından yararlanarak kar elde etme durumudur. Arbitraj çok zorlu bir işlem olmasına karşın risksiz olma özelliği ile yatırımcıların ilgisini çekmektedir.

Viop’ta arbitraj vadeli kontratların piyasa fiyatı ile olması gereken fiyatı arasındaki farktan yararlanılarak yapılır.

Viop’ta Hangi Türev Ürünler işlem Görür

Viop’ta yatırımcıların risk ve gelir tercihlerine göre bir çok yatırım aracı mevcuttur. Başta hisse senedi ve Bist endeksine dayalı vadeli işlem sözleşmeleri piyasanın en yüksek hacimli türev araçlarındandır.

Viop’ta işlem gören yatırım araçlarını güncel olarak Borsa istanbul’a ait bu adresten takip edebilirsiniz.

Ayrıca Viop’ta işlem gören sözleşmelerin güvencesi merkezi karşı taraf olan takasbank tarafından sağlanmaktadır. Takasbank bu fonksiyonu ile alıcıya karşı satıcıyı, satıcıya karşı alıcıyı güvence altına almaktadır.

Viop Terimler Sözlüğü

Vadeli işlem piyasası üzerinde başarılı yatırımlar yapabilmek için bu piyasanın tüm detaylarını bilmek gerekir. Hal böyle iken vadeli işlem piyasasında sıkça karşımıza çıkan terimlere değinmemek olmaz. Şimdi bu terimleri tek tek inceleyelim.

Opsiyon Sözleşmesi

Opsiyon Sözleşmesi, bir finansal varlığın gelecekteki fiyatı üzerine belirli bir opsiyon primi karşılığında önceden alım veya satım hakkı tanıyan sözleşmedir. Opsiyon sözleşmeleri kaldıraçlı bir türev üründür.

Alım Opsiyonu

Alım Opsiyonu, sahibine belirli bir vadeye kadar, dayanak olan finansal varlığı önceden belirtilen fiyat üzerinden opsiyon primi karşılığında alma hakkı veren opsiyon sözleşmesidir.

Satım Opsiyonu

Satım Opsiyonu, alım opsiyonunun tam tersi niteliktedir. Sahibine belirli bir vadeye kadar, dayanak olan finansal varlığı önceden belirtilen fiyat üzerinden opsiyon primi karşılığında satma hakkı veren opsiyon sözleşmesidir.

Dayanak Varlık

Dayanak Varlık, vadeli işlem piyasası işlemlerinde türev ürünlere dayanak oluşturan asıl finans piyasası aracıdır.

Açık Pozisyon

Açık Pozisyon, vadeli işlem piyasasında ilgili sözleşmeden piyasada o an tüm yatırımcıların elindeki pozisyonların toplamıdır.

Uzun Pozisyon

Uzun Pozisyon, uzun pozisyonun Borsadaki karşılığı hisse senedi alımıdır. Yani türev ürünlerde alım yönünde pozisyon sahibi olmayı ifade eder.

Kısa Pozisyon

Kısa Pozisyon, kısa pozisyonun yine Borsadaki karşılığı açığa satıştır. Fakat Vadeli işlem piyasası bu konuda Borsaya nazaran daha az kısıtlayıcıdır. Bu pozisyon türü piyasada satıcı yönünde olma yani piyasanın değer kaybedeceği yönünde işlem yapmayı anlatır.

Başlangıç Teminatı

Başlangıç Teminatı, türev ürünlerde bir sözleşmeye sahip olmak için ödenmesi gereken minimum teminattır. Kaldıraç etkisi sayesinde teminatın daha üzerindeki miktarda pozisyon açılmak mümkündür. Başlangıç teminatı, pozisyonunuzun kar zarar durumuna göre güncellenir.

Sürdürme Teminatı

Sürdürme Teminatı, Vadeli işlem piyasası dinamiklerine göre pozisyonunuz zararda olabilir. Pozisyonun belirli bir tutardan fazla zarara girmesi durumunda takasbank sizden pozisyonunuzu sürdürmeniz için ekstra teminat yatırmanızı ister, bu teminat sürdürme teminatıdır.

Margin Call (Teminat Tamamlama Çağrısı)

Margin Call (Teminat Tamamlama Çağrısı), açık pozisyonların zararda olması durumunda yatırımcıya ana parayı başlangıç teminatı seviyesine kadar arttırması istenir. Bu isteğe margin call denir. Teminatın tamamlanmaması durumunda yatırımcı temerrüde düşebilir.

Kaldıraç

Yazımızın başından bu yana bahsettiğimiz kaldıraç, başlangıç teminatının kat kat üzerindeki miktarlarda yatırım yapma imkanı sağlar.

Uzlaşma Fiyatı

Uzlaşma Fiyatı, türev ürünün tanımlı tarihinin sonunda kazanç veya zarar hesabının yapılacağı değerdir.

Vadeli işlemler Borsası Avantaj ve Riskleri

Viop, yapı ve işleyiş olarak diğer piyasalardan farklı olduğu için kendine has risk ve avantajları mevcuttur. Şimdi bu piyasanın avantaj ve risklerini tek tek inceleyelim.

Viop’un Avantajları

Kısa pozisyon ile açığa satış imkanı, Viop’un yatırımcılar tarafından tercih edilme sebeplerinin başında gelmektedir. Taşıma maliyetinin ve ödünç pay bulma gereğinin olmaması hisse senedine göre daha avantajlıdır.

Teminatların nemalandırılması, Viop’ta yatırdığınız teminatlar takasbank tarafından faiz ile nemalandırılır. Hatta siz pozisyon sahibi dahi olsanız bu imkandan yararlanabilirsiniz.

çift yönlü işlem imkanı, Viop’ta piyasa düşerken kısa pozisyon, yükselirken uzun pozisyon tutarak piyasanın hem yükselişinde hemde düşüşünde kazanç sağlamak mümkündür.

Viop işlemleri yatırımcılara vergi avantajıda sağlamaktadır. Vadeli işlem piyasası işlemlerinden yüzde 0 stopaj vergisi uygulanmaktadır.

Kaldıraç avantajı ile yatırım yapmak istediğiniz tutarın çok daha altındaki miktarda teminat yatırarak Vadeli işlem piyasasında pozisyon açabilirsiniz. Böylece paranızın kalanını diğer işlerinizde kullanabilirsiniz.

Viop, yatırımcılara dolar, faiz ve fiyat değişimlerine karşı pozisyon açarak riskten korunma yani Hedge (hedging) imkanı sunmaktadır.

Viop’un Riskleri

Viop’un en başlı riski yüksek kaldıraç oranıdır. Yatırımcılar pozisyon açmadan önce mutlaka risk ve sermaye durumlarını gözden geçirmelidir.

Vadeli işlem piyasası yüksek kaldıraç oranı nedeniyle piyasadaki oynaklığın yükseldiği zamanlarda hızlı kayıplara neden olabilir. Bu sebepten Viop’ta işlem yapmadan önce tüm detayları incelemek yatırımcıların yararına olacaktır.

Vadeli işlem piyasası yatırımcılar için oldukça avantajlı bir piyasadır. Bu piyasada işlem yapmak için yatırımcıların Viop’un tüm detaylarını bilmesi elzemdir.

Aksi durumda işlemlerin zararla sonuçlanması muhtemel olduğu için eğer yeterli donanımınız yoksa Aracı kurumlardan profesyonel destek almanızı tavsiye ederiz.

Bu noktada eğer henüz çalıştığınız bir Aracı kurum yoksa veya yeni bir Aracı kurum arayışı içerisinde iseniz Aracı kurum seçimi konusuna detaylıca değindiğimiz ilgili yazımızı buradan inceleyebilirsiniz.

Vadeli İşlem Piyasası Nedir? Viop Detaylı Rehberi” te bir düşünce

  1. Çağrı diyor ki:

    Hisse senedi nedir sayfası olarak temettü nedir, hedge nedir, nasıl yatırım yapılır yada uzun vadeli yatırım stratejileri gibi temel konularda webdeki ender kaynaklardan birisini oluşturmuşsunuz fakat vob gibi yeni piyasalar ile alakalı daha detaylı yazılar sizden bekliyoruz artık yatırımcılar türev piyasalardaki kaldıraç etkisi sayesinde bist 100 endeksine dayalı yada hisse vadeli sözleşmeler ile hisse senetlerine viop üzerinden daha düşük meblağlar ile yatırım yapma imkanına sahip olabiliyorlar.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir